May Gathering: when a school topic becomes a family project

For me, the 2016-2017 school-year was marked with this slogan: A School Topic is a Family Project. Media education, which comprises in itself a blog and project based teaching learning process, gives the learners an opportunity to be creative just in the first years of schooling. The family members also begin to create with the learners. When a learner comes home and says what he/she has learned at school, says something which is related to their everyday life as a live language requiring an answer to make up a dialogue, the family members are automatically involved in this dialogue. When a school topic is brought to the learner’s home in this way, the parents are no longer tutors or strict superintendents trying to check their children’s knowledge and skills acquired at school. Let’s begin with Grade three to give the analyses of my methodological approach.

The vocabulary of the learners of Grade 3 generally consists of the object and people names surrounding them, and the verbs denoting the actions which they do with these objects and people. For example, they learn the verb draw with the noun pencil, the verb read is learned with the noun book, and the noun toy is first used with the verb play. And who do they do these actions with? They are sure to do them with their friends, parents, brothers and sisters. These everyday and chummy topics easily move to the learners’ homes and turn into pleasant family projects.

The third graders’ project of the Southern School “English at our home” caused a great liveliness in their families. The learners could speak about their family members, their flats and their toys in English in front of their parents who had their cameras turned on trying to record their children’s first English speeches. Great is the inspiration in Mane Hovhannisyan’s eyes when she is speaking about their flat. There is cheerfulness in Hayk and Mary’s dialogue, and Gohar Barseghyan has involved her younger brother in her video film.

We can imagine the happiness of their mother who shot the film.  People never forget the things which they loved in their childhood. Ashot Zozanyan, Irine Gyurjinyan and Alex will always remember their first English narration because the video film was shot with their favorite dog, doll, ball, piano and the yellow toy car.

During the autumn holidays I began to carry out an online translational project with the fifth graders of the Western School. The learners translated the short fairy tales composed by their younger schoolmates and published them in their blogs and the school website after I had edited them. The final result of that project was an illustrated media book of fairy tales in English and Armenian.

During the Tumanyan Days the fourth graders read and role played the English translation of the tale Black Kiddy. Then it became a family project. The learners illustrated the tale and recorded the parts of the tale characters with their family members. Luiza Yeghiazaryan with her mother and elder brother, Tigran Grigoryan with his mother, and Anahit Vermishyan with her father created their own films of the tale Black Kiddy.

This year I have introduced the topic Shopping to the fourth and fifth graders using the video lessons of the British Council. The learners began to make up their own situational dialogues on the same topic. This became a project in their homes. In the result of this project the learners with their parents, brothers and sisters created video films of role play games. Here are some of them:

Arev Sukiassyan and Mother

Anahit Vermishyan and Father

Andre Virabyan and his Elder Brother

Seda Hovhannisyan and her Elder Brother

There were some learners whose family members don’t know English, and they had to find creative solutions. For example, Elen Hovannisyan speaks to herself in different clothes and hairstyle. It is a real Rodari approach.

A similar solution has been found by Karina Manukyan.

Mariam Koroghlyan  and Angelina Simonyan have found their Rodari solutions by making their dolls speak.

Eva Sahradyan invited her friends to her place and made her video film with the her parents’ support.

Inspired by the learners’ inspiration I made a video lesson on the topic Shopping in which I show what teaching materials and methods of teaching I use. I have received a letter of appreciation from Addeh Hovassapian, projects manager of the British Council in Yerevan. Taking into account the expert’s opinion and following Lucine Bush’s advice, the head of the foreign languages department of the ED Complex, I have made up my mind to create a series of such video lessons with my students in the period of May-June and during the 2017-2018 school year.

In conclusion, I may say that the primary school learner’s internal motivation gets bigger when a school topic turns into a role play game and then it is taken home and it finally becomes a family project.

Реклама

Մայիսյան հավաք. երբ ուսումնական թեման ընտանեկան նախագիծ է դառնում

2016-2017 ուսումնական տարին ինձ համար նշանավորվեց այս նշանաբանով` «Ուսումնական թեման՝ ընտանեկան նախագիծ»:

Մեդիակրթությունը, որն իր մեջ ներառում է բլոգային-նախագծային ուսուցում, սովորողներին հնարավորություն է տալիս ստեղծագործելու ուսումնառության առաջին տարիներին: Սովորողների հետ ստեղծագործում են նաև ընտանիքի անդամները: Երբ սովորողը տանն ասում է այն, ինչ ինքը սովորել է դպրոցում, ասում է որպես կենցաղի հետ կապված ու երկխոսություն պահանջող կենդանի լեզու, այլ ոչ թե անգիր սովորած մի ոտանավոր, տան անդամներն ինքնաբերաբար ներքաշվում են այդ երկխոսությունների մեջ: Երբ ուսումնական թեման այս ձևով է տուն մտնում, ծնողներն այլևս կրկնուսույցների, սովորած դասը ստուգող խիստ վերակացուների դեր  չեն կատարում: Ասվածի վերլուծությունը սկսենք երրորդ դասարանից:

Երրորդ դասարանցիների բառապաշարը հիմնականում շրջապատող առարկաների  ու մարդկանց անուններն են և այն գործողությունները, որոնք արվում են այդ առարկաների ու մարդկանց հետ: Օրինակ, «pencil-մատիտ» բառի հետ սովորում են «draw-նկարել» բառը, «book-գիրք» բառի հետ՝ «read-կարդալ» բառը, «toy-խաղալիք» բառի հետ` «play-խաղալ»: Իսկ ու՞մ հետ են նրանք անում այդ գործողությունները. ընկերների, ծնողների, քույրերի և եղբայրների հետ: Այդ կենցաղային ու մարդամոտ թեմաները հեշտությամբ տեղափոխվում են տուն և դառնում ընտանեկան երեկոների ցուցադրություններ, որոնք կամաց կամաց ու աննկատ դառնում են ընտանեկան չպարտադրված հաճելի նախագծեր:

Հարավային դպրոցի երրորդ դասարանցիների այս տարվա առաջին նախագիծը՝ «Անգլերենը մեր տանը» մեծ աշխուժություն էր առաջացրել նրանց ընտանիքներում: Սովորողներն իրենց տան ջերմ մթնոլորտում, տեսախցիկը միացրած մայրիկների կամ հայրիկների առջև առանց որևէ մեկի օգնության կարողանում էին անգլերեն ներկայացնել իրենց բնակարանը, տան անդամներին, իրենց սիրելի խաղալիքները: Տեսաֆիլմից երևում է, թե ինչ ոգևորություն կա Մանե Հովհաննիսյանի աչքերում, երբ նա նկարագրում է իրենց բնակարանի ընդհանուր սենյակը, կամ էլ` կենսուրախություն Հայկի և Մերիի երկխոսության մեջ: Իսկ Գոհար Բարսեղյանն իր տեսաֆիլմում ներգրավել է նաև նույն դպրոցի առաջին դասարանցի իր եղբայր Հայկին: Կարելի է պատկերացնել նկարահանող մոր ուրախությունը: Մարդու հոգեբանությունն այնպիսին է, որ երբեք չի մոռանում այն, ինչը շատ է սիրել մանկության ժամանակ: Աշոտ Զոզանյանը,  Իրինա Գյուրջինյանը  և Ալեքս միշտ կհիշեն անգլերեն իրենց առաջին պատումները, որովհետև տեսաֆիլմը նկարահանվել է սիրելի շան, տիկնիկի, գնդակի, դաշնամուրի ու դեղին ավտոմեքենայի հետ:

Արևմտյան դպրոցի 5-րդ դասարանցիների մի խումբ սովորողների հետ աշնանային արձակուրդների ընթացքում սկսեցի առցանց թարգմանչական նախագիծ իրականացնել: Սովորողները անգլերեն էին թարգմանում իրենց երկրորդ դասարանցի կրտսեր ընկերների հորինած հեքիաթները և իմ խմբագրելուց հետո հրապարակում էին իրենց բլոգներում և Արևմտյան դպրոցի ենթակայքում:

 Արդյունքում եղավ «Անգլերեն և հայերեն փոքրիկ հեքիաթ-պատմությունների պատկերազարդ մեդիագիրք»:

Թումանյանական օրերին չորրորդ դասարանցիների հետ կարդացինք, դերերով խաղացինք «Սևուկ ուլիկ» հեքիաթի անգլերեն թարգմանությունը, որից հետո այն դարձավ արդեն ընտանեկան նախագիծ: Սովորողները նկարազարդեցին հեքիաթը և իրենց ընտանիքների անդամների հետ դերերով ձայնագրեցին խոսքերը: Լուիզա Եղիազարյանն իր մայրիկի և ավագ եղբոր հետ, Տիգրան Գրիգորյանն իր մայրիկի հետ և Անահիտ Վերմիշյանն իր հայրիկի հետ ստեղծեցին «Սևուկ ուլիկի» իրենց ֆիլմերը:

Այս տարի 4-րդ և 5-րդ դասարանի սովորղներին ներկայացրեցի  “Shopping” թեման՝ որպես ուսումնական նյութ գործածելով Բրիտանական խորհրդի ուսումնական ֆիլմերը: Սովորողները մեծ ոգևորությամբ սկսեցին իրենց սովորած բառապաշարով նույն թեմայով հորինել տարբեր իրավիճակային երկխոսություններ: Սա դարձավ նախագիծ, մտավ ընտանիք  և դարձավ ընտանեկան նախագիծ: Նախագծի արդյունքն այն էր, որ սովորողները իրենց ծնողների, ավագ քույր եղբայրների հետ ստեղծեցին տարբեր դերային խաղ տեսաֆիլմեր: Ահա դրանցից մի քանիսը՝

Արև Սուքաիսյան և մայրիկ

Անահիտ Վերմիշյան և հայրիկ

Անդրե Վիրաբյան և ավագ եղբայր

Սեդա Հովհաննիսյան և ավագ եղբայր

Կային սովորողներ, որոնց ընտանիքներում անգլերեն իմացող չկար և ամեն մեկը իր հերթին մի հետաքրքիր լուծում էր գտել:

Օրինակ, Էլեն Հովհաննիսյանը իր հորինած երկխոսությունն անում էր ինքն իր հետ՝ տարբեր հագուստներով և մազերի սանրվածքով: Այ քեզ Ռոդարիական մոտեցում:

Նմանատիպ լուծում է գտել նաև Կարինա Մանուկյանը:

Իսկ Մարիամ Քորողլյանը և Անժելինա Սիմոնյանը իրենց ռոդարիական լուծումները գտել են`խոսեցնելով իրենց տիկնիկներին:

Եվա Սահրադյանն էլ դասընկերներին  իրենց տուն է հրավիրել և մեծ պատասխանատվությամբ ու ծնողների օժանդակությամբ պատրաստել  տեսաֆիլմը:

Սովորողների ոգևորությունից ես ինքս ոգևորվելով՝ Սուսան Ամուջանյանի օգնությամբ 5-րդ դասարանի սովորողների հետ ստեղծեցինք «Shopping» թեմայով տեսադաս, որտեղ ես ցույց եմ տալիս թե ինչ ուսումնական նյութեր և դասավանդման մեթոդներ եմ կիրառում:

Քանի որ այս տեսադասի մեջ ցույց եմ տալիս, որ ես իմ ամենօրյա դասերին գործածում եմ Բրիտանական Խորհրդի ուսումնական նյութերը, այդ իսկ պատճառով տվյալ տեսադասը հավանության արաժացավ Բրիտանական Խորհրդի նախագծերի ղեկավար Ադեհ Հովասափյանի կողմից: Հաշվի առնելով ինձ համար այս կարևոր մասնագիտական կարծիքը և կրթահամալիրի օտար լեզուների ուսկենտրոնի ղեկավար Բուշ Լուսինեի խորհուրդը՝ մայիս-հունիս ամիսներին և 2017-2018 ուստարվա ընթացքում նման տեսադասերի շարք եմ ստեղծելու իմ սովորողների հետ:

Ամփոփելով այս ամենը՝ կարող եմ ասել, որ կրտսեր դպրոցի սովորողի սովորելու ներքին շարժառիթը մեծանում է, երբ ուսումնական թեման դերային խաղի վերածվում, իսկ հետո էլ  տուն է բերվում ու այն դառնում է ընտանեկան նախագիծ:

Ծնողների ներգրավվածությունը ուսումնական գործընթացում. «Ընտանեկան նախագիծ»

Ծնողների ճիշտ ներգրավվածության արդյունավետությունը սովորողների ուսման գործընթացում հատկապես մեծ է լինում կրտսեր դպրոցի պարագայում: Ես ուզեցի շեշտել «ճիշտ» բառը, որովհետև շատ ավելի հաճախ է պատահում, երբ ծնողների սխալ ներգրավվածությունը ավելի շատ խանգարում է, քան նպաստում սովորելու գործընթացին: Դիտարկենք շատերին հայտնի այս տիպի ընտանեկան դասուսուցումը.

Տառերդ տառերի նման չեն, ուղիղ գրի′, ուղիղ նստի′, նորից կարդա′, նորից պատմի′, լավ չպատմեցիր դասդ, նորից… նորից…նորից: Ինչու՞ ես առաջին հարցով բազմապատկում անում. բաժանումից սկսի′ր… այստեղ փակագիծ դի′ր, իսկ այստեղ էլ՝ հավասարման նշան: Վատ է, ամբողջ էջը պատռի′ ու նորից գրի′: Չե՞ս հասկանում, քանի անգամ նույն բանը բացատրեմ:

Շատ հնարավոր է, որ ծնողը մանկավարժական գիտելիքներ չունի, ուղղագրական կանոններ չգիտի, բավարար չափով մաթեմատիկա կամ էլ օտար լեզու չգիտի: Եթե կրտսեր դպրոցի սովորողին մի որևէ տնային առաջադրանք է տրվում, որը որոշակի գիտելիքների իմացություն և հմտությունների կարողություն է պահանջում, ապա դասավանդողի կողմից մանկավարժա-հոգեբանական կոպիտ սխալ է արվում այդպիսի առաջադրանք տալը, եթե պահանջվող գիտելիքները և կարողությունները չեն յուրացվել դպրոցում: Կրտսեր դպրոցի սովորողի տնային առաջադրանքը պետք է հաճելի լինի: Հաճելիի այդ զգացողությունը առաջանում է, երբ սովորողը գիտի և կարողանում է անել այն, ինչն առաջադրված է: Այդ հաճույքն ավելի է մեծանում, եթե առաջադրանքն իր մեջ ստեղծագործական տարրեր է պարունակում:

Բավականին երկար ժամանակ, երբ պատրաստվում էի Մայիսյան հավաքի համար «Ընտանեկան նախագիծ» թեմայով հոդված գրել, սկսեցի համացանցում փնտրել նմանատիպ հոդվածներ՝ պարզելու համար, թե ինչ վիճակում է այս հարցն այլ երկրներում: Ինձ հուզող թեմային ամենամոտը ավստրալիական փորձի մասին պատմող ուսումնասիրությունն էր, որի վերնագիրն է «Ընտանիք-դպրոց-համայնք համագործակցության բյուրո»: 2012 թվականին արված այս ուսումնասիրությունը հաստատել են Ավստրալիայի ծնողական խորհրդի նախագահը և Ավստրալիայի պետական հանրակրթական դպրոցների խորհրդի նախագահը: Այստեղից երևում է, որ Ավստրալիայում ծնողների ներգրավվածությանը հանրակրթության մեջ բարձր հիմքերի վրա է դրված և մեծ ուշադրություն է դարձվում կառավարության կողմից:

Ըստ վերը նշված հետազոտություն-ուսումնասիրության ծնողական ներգրավվածությունը ուսման գործընթացում դրական ազդեցություն է ունենում հետևյալ ցուցանիշների վրա.

  • Գիտելիքների և կարողությունների ստուգման թեստային ավելի բարձր գնահատականներ
  • Միջին դպրոցից ավագ դպրոց տեղափոխման ավելի բարձր տոկոսային հարաբերություն
  • Դպրոցից դուրս մնալու ավելի քիչ թվով դեպքեր
  • Վարքի բարելավում
  • Միջնակարգ կրթությունից հետո կրթությունը շարունակելու ավելի բարձր հավանականություն

Կարդալով այս տողերը ես մի պահ մտածեցի, որ այս ամենին հնարավոր է հասնել նաև մասնավոր դասընթացներով և ուզում էի դադարեցնել հոդվածի ընթերցումը ու հենց այդ ժամանակ հանդիպեցի ծնողների ներգրավվածության սկզբունքների հետևյալ՝ մեր կրթահամալիրի մանկավարժությանը հոգեհարազատ տողերին.

  • Դպրոցական աշխատանքը կապել ընթացիկ հանրային իրադարձությունների և այլ թեմաների հետ
  • Նպաստել ուսումնատենչությանը ուսումը կապելով ապագա մասնագիտության, ապագա պլանների հետ
  • Ուշադրություն դարձնել այնպիսի գործունեության վրա, որը նպաստում է ինքնուրույն որոշումներ կայացնելուն, անհատականոթյան ձևավորմանը
  • Տանը ստեղծել սովորելուն նպաստող միջավայր և այնպես անել, որ հաճելի լինի տանը որևէ բան սովորելը

 

Երբ ձմեռային ուսումնական ճամբարի ընթացքում 2-րդ և երրորդ դասարանցիների հետ սկսեցինք «Անգլերենը մեր տանը» ընտանեկան նախագիծը, 20-ից ավել ընտանիք մասնակցեց այդ նախագծի իրականացմանը և ես վստահ եմ, որ հենց այս չորս սկզբունքներն են կիրառվել: Սովորողներն իրենց ծնողների օգնությամբ ու անմիջական մասնակցությամբ ստեեղծելու էին տեսաֆիլմ, որտեղ սովորողը պետք է անգլերեն պատմեր իր ընտանիքի, խաղալիքների, սենյակի մասին և ցույց տար իր «բացառիկ» կարողությունները:

Սկզբում մի փոքր անհանգստություն կար իմ մեջ այն առումով, որ սովորողները կդժվարանան կամ էլ՝ ծնողների զբաղվածության պատճառով նախագիծը չի իրականանա, քանի որ գործ ունենք 2-րդ, 3-րդ  դասարանցիների հետ: Բայց ի զարմանս ինձ, երբ Դպրոց-պարտեզի 1-ին դասարանի սովորող Հասմիկ Սարգսյանի ֆիլմը հայտնվեց դպրոցի կայքում, այն ինձ շատ ոգևորեց, այդ թվում նաև՝ շատ ու շատ սովորողների, և սկսվեց ամեն օր մի նոր ֆիլմի թողարկումը դպրոցական կայքում:

https://www.youtube.com/watch?v=EN1XgEMJW58

Ուզում եմ առանձնացնել Դպրոց-պարտեզի 3-րդ դասարանի սովորող Սաթինե Տեր-Պետրոսյանի ֆիլմը, որտեղ նա անգլերեն երգում է, իսկ իրեն կիթառով նվագակցում է իր քույրիկը, և  այդ դիջի ընտանեկան համերգը տեսախցիկով նկարում է իրենց մայրիկը:

https://www.youtube.com/watch?v=FCffh8GgS8M

Իսկ թե անգլերեը ինչպես է հյուրընկալվել Դպրոց-պարտեզի 1-ին դասարանի սովորող Հրայր Սեմիրջյանի ընտանիքում, ուղղակի տեսնել է պետք, թե ինչ ոգևորությամբ է իր քույրիկի հետ երկխոսություն վարում, կամ թե՝ ինչ հավեսով է երգում ու պարում, և այդ ամենը նկարում է իրենց մայրիկը՝ միաժամանակ մասնակցելով նրանց անգլերեն զրույցին:

https://www.youtube.com/watch?v=shVibwPTieY

Դպրոց-պարտեզի 3-րդ դասարանի սովորող Վահե Մուսաելյանը իր ֆիլմում ցույց է տալիս իր անգլերենի գիտելիքները՝ նկարագրելով իր սենյակը: Եվ այդ ամենը նկարահանել է իր մայրիկը և ինքն էլ AVS ծրագրով ֆիլմն է պատրաստել:

https://www.youtube.com/watch?v=kbmGIoTE2VY

Մարմնամարզական գեղեցիկ շարժումներ է ցույց տալիս իր ֆիլմում Հիմնական դպրոցի 2-րդ դասարանի սովորող Գևորգ Հարությունյանը և թե ինչպես է իր հայրիկի հետ շախմատ կարողանում խաղալ: Այդ ամենը տեսախցիկով  նկարում է  ապագա բալիկի սպասող մայրիկը և ինքն էլ AVS ծրագրով ֆիլմն է պատրաստել: Փաստորեն ամբողջ ընտանիքն էր ներգրավված ֆիլմի ստեղծմանը:

https://www.youtube.com/watch?v=z3cv4PtLxsM

Հիմնական դպրոցի 2-րդ դասարանի սովորող Մարկ Հովհաննիսյանի ֆիլմի ստեղծման գործում նույնպես մեծ աջակցություն է ունեցել իր մայրիկը: Ֆիլմը նայելիս մեծ հիացմունք և միաժամանակ զարմանք ես ապրում, երբ տեսնում ես, թե ինչպես են այդ փոքրիկ ձեռքերը այդքան երկար կարողանում հարվածել դհոլին ու չեն հոգնում: Ֆիլմի երաժշտությունը ընտրել է մայրիկը ու AVS ծրագրով պատրաստել ֆիլմը:

https://www.youtube.com/watch?v=O3rDg_5XqH4

Ներկայացնում եմ մյուս սովորողների ֆիլմերը առանց մեկնաբանության, որոնց մեջ իհարկե մեծ դեր են խաղացել իրենց ընտանիքի անդամները:

Սիլվա Կարապետյան

Դավիթ Բեյբության

Լիրա Խաչատրյան

Միլենա Հարությունյան

Հրաչյա Բրուտյան

Միքայել Մարգարյան

Միքայել Սահակյան

Բոլոր ներկայացված աշխատանքներից երևում է, որ ծնողները մեծ ոգևորությամբ են աշխատել իրենց զավակների հետ: Տնային առաջադրանքի կամ նախագծի իրականացումն էլ հաճույք է պատճառել նրանց: Հիշենք վերը նշված սկզբունքներից վերջինը. «Տանը ստեղծել սովորելուն նպաստող միջավայր և այնպես անել, որ հաճելի լինի տանը որևէ բան սովորելը»:

Բոլոր ներկայացված աշխատանքներից երևում է նաև, որ

2-րդ և 3-րդ դասարանի սովորողները հաջողությամբ մասնակցեցին նաև «Ձոն» ստուգատեսին,  որտեղ իրենց պատրաստած բացիկները անգլերեն և ռուսերեն լեզուներով նվիրում են իրենց սիրելի մայրիկներին: Իսկ 1-ին դասարանցիները փորձում էին օրվա ռադիոհաղորդման հերոսներ լինեին՝ իրենց մայրիկներին անգլերեն բարեմաղթանքներ ասելով:

Դպրոց պարտեզի 1-ին դասարան

Հիմնական դպրոցի 2-րդ դասարան

Դպրոց պարտեզի 3.3 դասարան

Դպրոց պարտեզի 3.1 դասարան

Ճիշտ է՝ «Ձոն» նախագծին ծնողները անմիջական մասնակցություն չեն ունեցել, բայց նախագծի առանցքում սովորողների մայրերն են եղել և բացի դա այն իր բնույթով համահունչ է «Դպրոցական աշխատանքը կապել ընթացիկ հանրային իրադարձությունների և այլ թեմաների հետ» սկզբունքին, որի էությունն ընտանեկան է:

Օգտագործված աղբյուրը՝ “Family-School & Community Partnerships Bureau”

Անգլերենի նախագծային ուսուցումը 5-րդ դասարանում

Նախագծի մանկավարժա-հոգեբանական մոտեցումը, կամ «Ես ասե՞մ…»

Երբ ետևում են մնացել առաջին-երկրորդ դասարաններում հաճախակի կրկնվող անգլերեն առաջին բառերի, հարց ու պատասխանների յուրացման հաճելի պահերը, սովորողների ինքնաբուխ բուռն ձգտումը. «Ես…, ես…ես ասեմ», երբ երրորդ և չորրորդ դասարանների համար նախատեսված բավականին հաջողված դասագրքերի լեզվական նյութն էլ է յուրացված, ու արդեն պետք է մի նոր քայլ կատարել դեպի առաջ, անգլերենի բոլոր դասավանդողները տհաճ արգելքի են հանդիպում՝ հաղթահարել դասագրքային պատնեշը: 5-6-րդ դասարանների սովորողների արտահայտվելու բնական առույգ ձգտումը սկսում է աստիճանաբար թուլանալ դասագրքերում հանդիպող «հեղինակային հետաքրքիր» տեքստերով և ոչ հաղորդակցական բառերով ու բառակապակցություններով  ու վերջնականապես  հետին պլան է մղվում սովորողի «ես»-ը: Իսկ ինչու՞ պետք է հաղթահարել մի ինչ-որ դասագրքի բառապաշարը, դրա լեզվական կառուցվածքները: Ո՞րն է դրա նպատակը: Այս հարցին բոլորս էլ միաբերան կարող ենք պատասխանել. Սովորողները ձեռք են բերում ուսուցման տվյալ աստիճանի համար նախատեսված առարկայական չափորոշիչներին համապատասխան կարողություններ. Հիրավի բարձրագոչ նախարարական ձևակերպում: Իսկ ի՞նչ գնով ենք հասնում այդ նպատակին: Այս նպատակը չի արդարացվում, եթե դրան հասնում ենք ուսման նկատմամբ ձգտումի համատարած թուլացմամբ: Իմ խորին համոզմամբ 5-6-րդ դասարաններում օտար լեզվի ուսուցումը պետք է կառուցողական լինի, հաղորդակցական և ուղղված լինի դեպի սովորողի «ես»-ը: Այս պայմաններին է համապատասխանում կառուցողական նախագծային ուսուցումը:

Սովորողծնողդասավանդող կապը, կամ «Առակս ի՞նչ ցուցանե…»

2013-2014 ուսումնական տարվա ընթացքում Դպրոց-պարտեզի չորրորդ դասարանցիների խումբը դասվար  Տաթև Ավետիսյանի ղեկավարությամբ ստեղծեց «Իմաստուն հեքիաթների ժողովածու» մեդիագիրքը ISSUU ծրագրով: Այդ մեդիագիրքն ինքնին արդեն հաջողությամբ ավարտված նախագիծ էր: Բոլոր առակ-հեքիաթները հորինել էին սովորողները, իսկ առակ հեքիաթների վերջում տրվող ասացվածքների ու բարոյախրատական  եզրահանգումների ձևակերպումների գործում զգացվում է նաև ծնողների տեղին միջամտությունը: Փաստորեն նախագծի հաջող իրականացմանը նպաստել էր նաև սովորող-ծնող-դասավանդող կապը, որի հիմքը դրվել էր դեռ հայերեն տեքստերի վրա աշխատելիս: Օրինակ, «Ուրիշի հետ վարվիր այնպես, ինչպես կցանկանայիր, որ քեզ հետ վարվեն» նշանաբանով իր առակ-հեքիաթն է հորինել Սամվել Հարությունյանը «Էշն ու կապիկը – The donkey and the monkey»: Սովորողներն իրենց առակ-հեքիաթներում աշխատել են ցույց տալ, թե որն է չարը ու որն է բարին. ո՞րն է մեր կյանքում ընդունելին և որը՝ մերժելին: Աշխատասիրությունն են մեծարում և ծուլությունը փնովում Ստեփան Ապերյանի «Հայրն ու տղաները – The father and his sons» և Վահե Վարդանյանի «Աշխատասեր ոզնին և ծույլ նապաստակը» առակ-հեքիաթները: Իրենց իմաստուն հեքիաթներում գողությունը մերժելի են համարել Էրիկ Գրիգորյանը, Տիգրան Խաչատրյանը և Օֆելյա Կարապետյանը:

Անգլերենի ուսուցումը նախագծային եղանակով, կամ  «Ես եմ ստեղծում անգլերենի իմ դասագիրքը »     

2014-2015 ուսումնական տարվա սկզբին որոշեցի 5-րդ դասարանում անգլերենի նախագծային ուսուցումը կազմակերպել հենց այդ առակ-հեքիաթների հիման վրա: Ըստ նախագծի «Իմաստուն հեքիաթների ժողովածու» մեդիագիրքը սովորողները պետք է թարգմանեին անգլերեն և անգլերենի ուսուցումը տարվեր հենց իրենց ստեղծած տեքստերի հիման վրա: Նախագիծը մեթոդապես հիմնավորված էր. Ուսուցումը տարվելու էր մանկավարժական կառուցողական սկզբունքով (սովորելու համար պատրաստի տեքստեր չէին տրվելու. Այդ տեքստերը հենց իրենք էին ստեղծելու): Օտար լեզվի ուսուցումը տարվելու էր սովորողների մայրենի լեզվի բառապաշարը և լեզվական կառուցվածքների իմացությունը հաշվի առնելով: Ավելին՝ այդ բառապաշարն ու լեզվական կառուցվածքները անհրաժեշտություն չկար փնտրելու: Դրանք արդեն ներկայացված էին իրենց իսկ ստեղծած առակ-հեքիաթներում: Չորս ամիս շարունակ սովորողների հետ միասին թարգմանում և ստեղծում էինք մեր ուսումնական դասերի տեքստերը, որոնք հենց այդ առակ հեքիաթներն էին: Երբ սովորողը գիտի տեքստի բովանդակությունը, իսկ բառապաշարն ու լեզվական կառուցվածքներն էլ խորթ չեն, ապա մնում է միայն նույնը ասել անգլերենով, որն այնքան էլ մեծ դժվարություն չի պահանջում: Հայերեն տեքստերի բովանդակությունն ու լեզվական կառուցվածքները ուղղորդում էին անգլերենի համապատասխան լեզվական կառուցվածքների ներմուծմանն ու ամրապնդմանը: Օրինակ, Արեն Կարապետյանի առակ-հեքիաթը՝ «Փիղն ու փշոտ թուփը –The elephant and the thorny bush», մեծ արդյունավետությամբ նպաստեց  ածականների համեմատության աստիճաններով անգլերենի լեզվական կառուցվածքների ամրապնդմանը: Գրեթե բոլոր տեքստերը նպաստեցին անգլերենի «Simple Past» բայական ժամանակաձևի կիրառման հմտությունների ձևավորմանը բանավոր և գրավոր խոսքում, իսկ «Past Continuous» բայական ժամանակաձևի կիրառման հմտությունները սովորողները ձեռք բերեցին «Էշն ու կապիկը-The donkey and the monkey» և «Գողը գողից գողացավ-A thief stole from a thief» առակ-հեքիաթների թարգմանությամբ: Սովորողները ժամանակների համաձայնեցման մեկ-երկու գործնական կիրառման հմտություն ձեռք բերեցին. Օրինակ, «Future in the Past». Տեքստերի բովանդակությունից ելնելով բավականին կիրառելի դարձան նաև կրավորական սեռի բայական ժամանակաձևերը՝ հատկապես “Simple Past”-ով:   Անձնական և ցուցական դերանունները գործածվել են գրեթե բոլոր հեքիաթներում: Կենդանի, հաղորդակցական լեզվով շարադրված հեքիաթների դերային վերապատմումների ժամանակ սովորողները սովորել են տեղին գործածել անգլերենի հետևյալ շաղկապներն ու այլ կապակցող բառերը. And-(և, իսկ), because-որովհետև, that-որը, which-որը, or else-այլապես, that is why-ահա թե ինչու: Այդ տեքստերը պատմելով, միմյանց հարցեր տալով, մտքերը քննարկելով մեր դասերը անցնում էին նպատակասլաց և արդյունավետ: Յուրաքանչյուր նոր տեքստ մոտեցնում էր մեր նախագծի վերջնական արդյունքին՝ «Առակ-հեքիաթների ժողովածու հայերեն և անգլերեն լեզուներով»:

Տեքստերը ավելի խոսուն էին դարձնում հեքիաթների բովանդակությանը համապատասխան սովորողների Paint ծրագրով կատարած նկարները: Առաջին կիսամյակի վերջում, երբ թարգմանեցինք վերջին առակ-հեքիաթը, բոլոր սովորողներն իրենց կատարած աշխատանքի կարևորությունն ու գոհունակությունը ունեցան: Նախագծի վերջնական արդյունքը՝ ստեղծված էլեկտրոնային գիրքը, որի վերնագիրն է «Իմաստուն հեքիաթներ հայերեն և անգլերեն լեզուներով –Wise tales in Armenian and English», կարող է օգտագործվել կրտսեր դպրոցի 4-5-րդ դասարաններում որպես ուսումնական նյութ:

 

Անգլերենի իմ ուսումնական նախագծերը

Երբ կազմում էի իմ 2013-2014 ուստարվա նախագծերը, ուսումնական նախագծերի մասին որևէ տեսական գիրք, հոդված չէի կարդացել, բացի մեր կրթահամալիրի փորձառու դասավանդողների ներկայացրած նախագծերից: Կարդալով մեր կրթահամալիրի փորձառու մանկավարժների ներկայացրած նախագծերը՝ ես ինձ համար պարզեցի ուսումնական նախագծերին ներկայացվող այն հիմնական մոտեցումները, որոնք որոշակի առարկայական առանձնահատկությունների տարբերությամբ ընդհանուր էին գրեթե բոլոր նախագծերում: Ահա այդ ընդհանրությունները`

  • Բոլոր նախագծերն ունեն իրենց կատարման ժամկետները
  • Բոլոր նախագծերում նշվում է, թե որ դասարանների համար են դրանք նախատեսված
  • Բոլոր նախագծերում նշվում են այն գիտելիքներն ու կարողությունները, որոնք ձեռք են բերում սովորողները նախագիծ իրականացնելիս
  • Բոլոր նախագծերում նշվում են, թե ինչ վերջնական արդյունք են ունենում դրանք (ուսումնական նյութ, տեսաֆիլմ, էլեկտրոնային գիրք և այլն)
  •  Բոլոր նախագծերում նկարագրվում են այն գործողությունների ծրագրերը, որոնց կատարումով նախագիծն իրականանում է:

Հաշվի առնելով բոլոր այս ընդհանրությունները, ես կազմեցի իմ ուսումնական նախագծերը, որոնք տեղադրել եմ իմ բլոգում :

Հիմա ես ուզում եմ մի փոքրիկ հետազոտական աշխատանք կատարել`  համեմատելով  6-րդ դասարանի համար կազմած իմ ուսումնական նախագիծը` «Ներկայացնում ենք մեր կատարած ուսումնական ճամփորդությունները անգլերեն» Մարիա Ստուպնիցկայայի գրքում նշված տեսական պնդումների հետ: Գրքի 6-րդ էջում կարդում ենք. «проект обязательно должен иметь ясную, реально достижимую цель. В самом общем смысле целью проекта всегда является решение исходной проблемы, но в каждом конкретном случае это решение имеет собственное, неповторимое воплощение-նախագիծն անպայման պետք է ունենա պարզ, իրատեսորեն հասանելի նպատակ: Ամենաընդհանուր իմաստով նախագծի նպատակը միշտ էլ մի ինչ-որ նախանշած խնդրի լուծումն է, բայց յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքի համար այդ լուծումն անձնական, անկրկնելի մարմնավորում է ստանում»: Ուսումնական նախագծի նպատակի մասին այս տեսական պնդումը էականորեն տարբերվում է մեր կրթահամալիրի դասավանդողների նախագծերում և իմ կազմած նախագծում նշված նպատակներից: Մարիա Ստուպնիցկայայի գրքում չի կարևորվում ուսումնական նպատակը, այսինքն այն գիտելիքներն ու կարողությունները, որոնք ձեռք են բերվում նախագիծն իրականացնելիս: Օրինակ, 6-րդ դասարանի համար նախատեսված իմ ուսումնական նախագծում կարևորել եմ այս ուսումնական նպատակը. «Սովորողները ձեռք են բերում տարբեր ժամանակներում իրենց արդեն կատարած և սպասվելիք ճամփորդությունները հավաքելու և տվյալ թեմայով մի ընդհանուր պրեզենտացիա անելու կարողություն անգլերեն լեզվով»: Այսինքն, սովորողները ձեռք են բերում իրենց կատարած աշխատանքի մասին հաշվետվություն ներկայացնելու կարողություն, որը մարդու համար ամենակարևոր անձնական կարողություններից է: Գրքի հեղինակը կարևորում է միայն առաջադրված խնդրի լուծման վերջնական արդյունքը, որին սովորողները հասնում են`լարելով իրենց բոլոր ուժերն ու կիրառելով իրենց գիտելիքները: Նորից 6-րդ էջից մեջբերում եմ անում առանց թարգմանության, քանի որ ամեն ինչ շատ պարզ է ասված: Այստեղ ոչ մի խոսք չկա նոր գիտելիքների և կարողությունների ձեռքբերման մասին. «Для ученика проект–это возможность максимального раскрытия своего творческого потенциала. Это деятельность, которая позволяет проявить себя индивидуально или в группе, попробовать свои силы, приложить свои знания, принести пользу, показать публично достигнутый результат. Это деятельность, направленная на решение интересной проблемы, сформулированной самими

учащимися. Результат этой деятельности – найденный способ решения проблемы – носит практический характер и значим для самих открывателей»: Փաստորեն դասավանդողը նախագծի այնպիսի խնդիր է առաջադրում, որին կարելի է հասնել միայն որոշակի գիտելիքներ ունենալու դեպքում: Գիտելիքների պաշարի գործածման այս ձևը ինչո՞վ է տարբերվում ոչ նախագծային ուսուցումից: Իմ կարծիքով ուսումնական նախագծի վերջնական արդյունքի ներկայացման ձևը (տեքստային ուսումնական նյութ, քարտեզ, տեսանյութ, հարցազրույց, էլեկտրոնայինգիրք), իհարկե, պետք է հայտնի լինի, բայց բովանդակությունը պետք է անհայտ լինի: Հենց դրանով է նախագիծը հետաքրքիր: Օրինակ, տարբեր երեխաներ միևնույն ճամփորդության մասին տարբեր բովանդակության տեքստեր են գրում և տեսանյութեր պատրաստում: Մինչդեռ, Մարիա Ստուպնիցկայայի գրքում որպես օրինակներ են տրված այնպիսի հարցեր, որոնց պատասխանները մոտավորապես նույնը կլինի շատ կարդացած, գիտելիքներով հարուստ մարդկանց կողմից: Ահա այդ նախագծերի օրինակները. « «Алхимики–колдуныилиученые?» (химия), «Все знают, что курить вредно, почему же люди курят?» (биология), «Климат будущего. Москва под водой?» (география), «Граффити: за и против» (иностранный язык), «Деньги правят миром?» (экономика); «Большой адронный коллайдер  – конец или начало?» (физика).   

Այսուհանդերձ, լիովին համաձայն եմ գրքի երկրորդ բաժնում շարադրված մտքերի հետ, որոնք վերաբերում են դասավանդողիև սովորողի համագործակցության ձևերին` կապված սովորողների տարիքի հետ: Հեղինակը մանրամասն վերլուծության է ենթարկում տարբեր դասարաններում նախագծերի կատարման ընթացքում դասավանդողի միջամտության ձևերը և օգնության չափերը: Որքան ցածր դասարանների սովորողների հետ գործ ունենք, այնքան օգնությունը հաճախակի է և առարկայական: Եվ ընդհակառակը` որքան բարձր դասարանների հետ գործ ունենք, այնքան օգնությունը հազվադեպ է և ոչ առարկայական: Օրինակ, գրքի 16-րդ էջում հեղինակը գրում է, որ 5-6-րդ դասարացիների հետ աշխատելիս ուսուցչի օգնությունը պետք է էական լինի նախագծային աշխատանքի բոլոր էտապներում. «Tем не менее пяти- и шестиклассники нуждаются в значительной обучающей и стимулирующей помощи педагога почти на всех этапах работы над проектами»: Ես հենց այդպես եմ վարվում իմ վեցերորդցիների հետ «Ներկայացնում ենք մեր կատարած ուսումնական ճամփորդությունները անգլերեն» նախագիծն իրականացնելիս: Յուրաքանչյուր Ճամփորդությունից առաջ նախօրոք տեղեկատվություն եմ հայթայթում այն պատմական հուշարձանների, բարձունքների մասին, որոնք այցելելու ենք, և դեռ ավտոբուսի մեջ աշխատում եմ անգլերենով կարճ տեղեկատվություն տալ նրանց այդ ամենի մասին: Երբ ճամփորդությունից հետո նրանք գրում են իրենց տպավորությունները, ես դրանք խմբագրում եմ և մի քանի դասաժամերի ընթացքում պարբերաբար հարց ու պատասխանների միջոցով այնպես եմ անում, որ սովորողն իր գրած նյութը կարողանում է բանավոր կերպով լավ ներկայացնել: Ես օգնում եմ սովորողներին նաև նախագծի վերջնական արդյունքի ստեղծման գործում` կազմակերպելով ձայնագրությունների, տեսանյութերի մոնտաժման աշխատանքները:

Նախագծային աշխատանքների վերջնական արդյունքներ.                           

<<Մխիթար Սեբաստացու>> օրերին ընդառաջ

<<Ուսուցչի օրը>>

<<Սուրբ Ծնունդ և Ամանոր>>

<<Թումանյանական օրերին ընդառաջ>>

<<Զատիկը աշխարհում>>

Օգտագործված աղբյուրներ

       http://gradaran.mskh.am/sites/default/files/project.pdf

      

 

Ավելի մեծ հոգատարություն կրթական հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներին

Ներառական կրթություն

Նրանք բոլորովին մեղավոր չեն, որ տարբերվում են իրենց վարքով, ակադեմիական հնարավորություններով, ուշադրության պակասով, գերակտիվությամբ և արտաքին աշխարհի նկատմամբ անհաղորդությամբ: Նրանք բոլորն էլ տարբեր են իրենց կրթական առանձնահատուկ կարիքներով, բայց նրանց բոլորին միավորում է մի բան` նրանք բոլորն էլ կարիք ունեն անընդհատ ուշադրության և հատուկ վերաբերմունքի: Այս ամենակարևոր սկզբունքը հասկացա, երբ սկսեցի աշխատել Դպրոց-պարտեզում որպես անգլերենի դասավանդող: Սկզբում ոչինչ չէր ստացվում: Մտածում էի, որ նրանց համար անհաղթահարելի բան է օտար լեզուն և ամբողջ ուշադրությունս կենտրոնացնում էի միայն սովորական ուշիմ սովորողների վրա: Բումերանգի ցավագին ազդեցությունը երկար սպասեցնել չտվեց: Ստացվեց այնպես, որ նորանոր երեխաներ սկսեցին հետևել նրանց վարքին, և եթե նման ձևով շարունակեի, դասարանները անկառավարելի կդառնային: Դեմքով, հոգով ու իմ համակ ուշադրությամբ կենտրոնացա, նախ և առաջ, հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների վրա ու ամեն ինչ փոխվեց: Օրինակ, առաջին դասարանում մի գերակտիվ սովորող կա: Նա անընդհատ շեղում էր նույն նստարանին նստողի ուշադրությունը` ամեն րոպե անիմաստ շարժումներ անելով, տարբեր առարկաներ հատակին գցելով ու վերցնելով, տեղից վեր կենալով և դասարանում քայլելով: Ես փորձեցի այդ երեխայի գերակտիվությունը օգտագործել դասի կազմակերպչական աշխատանքներում: Սկսեցի հաճախ նրան կանչել համակարգիչի մոտ և հանձնարարել նրան իմ փոխարեն միացնի համակարգիչը և իմ հուշումով բացի նաև մեր դասի էլեկտրոնային թղթապանակը: Երկխոսությունների ժամանակ այնպես էի անում, որ նա նույնպես մասնակցի բոլոր հարցադրումներին` տալով նմանատիպ արդեն անգիր արած կարճ հարցեր: Մի խոսքով, այնպես արեցի, որ նա իր գերակտիվությամբ լիովին ներգրավված լինի իմ դասի բոլոր փուլերին: Յուրաքանչյուր դասի վերջին գովասանքի խոսքեր էի ասում նրան դասին գերակտիվ մասնակցության համար: Արդյունքը ավելին, քան դրական եղավ:               

Մեկ այլ օրինակ. 6-րդ դասարանում ունեմ անհաղորդության (աուտիզմ) ախտանշաններ ունեցող մի սովորող: Անցյալ տարի նրա պատճառով շատ հաճախ դասը չէր ստացվում: Սովորողի համար իր ոչ ադեկվատ պահվածքով գրավում էր այլ սովորողների ուշադրությունը: Միայն իրեն ուղղված անգլերենի ուսուցման առարկայական ծրագիր կազմեցի և սկսեցի անհատական մոտեցում ցուցաբերել նրա նկատմամբ: Նրան նստացրեցի առաջին նստարանին և սկսեցի ըստ իմ մշակած ծրագրի առանձին հանձնարարություններ տալ նրան:  Պարտադիր կերպով ամեն օր ստուգում էի իր կատարած աշխատանքը ու ոգևորիչ գնահատականներ նշանակում:  Հիմա նա ամեն օր պատրաստ է գալիս դասին: Դասի ընթացքում իրեն շատ հանգիստ է պահում և ամեն վայրկյան սպասում, որ ինքն էլ պիտի դաս պատասխանի: Նրա մոտ պատասխանատվության զգացում է առաջացել ուսման նկատմամբ, և ամենակարևորը`իր դասընկերներից արդեն  չտարբերվելու գաղափարն է ի հայտ եկել:

6-րդ դասարանում անհաղորդության ախտանիշեր ունեցող մեկ այլ սովորող էլ կա, որը շատ խելացի է, նույնիսկ` օժտված: Նա դասերին շատ անուշադիր էր: Չեր լսում ու անհաղորդ էր դասերի ու իմ նկատմամբ: Դասի ընթացքում այլ բաներով էր զբաղված լինում: Մայրը բողոքում էր, թե ուսուցչուհին ոչինչ չի հանձնարարում: Ես սկսեցի էլեկտրոնային նամակագրական կապ ստեղծել այդ սովորողի հետ: Աստիճանաբար նա սկսեց ինձ վստահել:  Տնային առաջադրանքները միաժամանակ ուղարկում էի նաև ծնողին: Հիմա այդ սովորողը ամեն օր կատարում է իր տնային հանձնարարությունները և դասերին էլ ուշադիր է լինում, որովհետև շատ հաճախ եմ նրան հարցեր տալիս: Անընդհատ կրկնել եմ տալիս նախադասությունները: Նա զգում է, որ ինքը կարևոր ներգրավվածություն ունի մեր անգլերենի դասերին:

Անհատական առարկայական ծրագիր կազմելը օգնեց նաև իմ 6-րդ դասարանի մեկ այլ սովորողի: Սկզբնական շրջանում նա իր մոր հետ էր նստում դասերին, բայց դա ցանկալի արդյունք չէր ունենում: Ցանկալի արդյունքը շոշափելի եղավ, երբ նրա համար առանձին անհատական ծրագիր կազմեցի: Մայրն ասում է, որ իր որդին հիմա ոգևորված է անգլերենով: Նա նույնիսկ սեփական մեթոդն է մշակել, որպեսզի ավելի հեշտ հիշի անգլերեն բառերը: Նա պարզապես համեմատում է անգլերեն բառերը հայերենի համանուն հնչեղությամբ բառերի հետ. օրինակ, «car – ավտոմեքենա» բառը նմանեցնում է հայերենի «քար» բառին, «cock-աքաղաղ» բառը` «քոք» ծառի արմատին և այլն: Երեխայի մոտ արթնացել է սովորելու ձգտումը: 

Երբ այս տարվա հոկտեմբերին ինձ առաջարկեցին մասնակցել Բրիտանական Խորհրդի «Teaching Children with Special Educational Needs (SEN) – կրթական հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների ուսուցումը» թեմայով առցանց սեմինարին, ես անմիջապես տվեցի իմ համաձայնությունը, քանի որ ակնկալում էի երկու կարևոր ձեռքբերում`մանկավարժական տերմիններով հագեցած անգլերենի իմացության զարգացում և հատուկ կրթական կարիքներ  ունեցող երեխաների հետ աշխատելու նոր հմտությունների ձևավորում: Եվ ես չսխալվեցի, քանի որ դասընթացն ուղղված էր ոչ թե այդ հարցերով զբաղվող նեղ մասնագետներին, այլ գործող դասավադողներին, ովքեր իրենց դասարաններում առնչվում են կրթական հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների հետ, և հենց այդ էր պատճառը, որ այն ծանրաբեռնված չէր տարբեր, երբեմն էլ` իրարամերժ տեսությւններով, այլ կազմված էր գործնական մոտեցում պահանջող ուղղորդող հարցաշարերից ու առաջադրանքներից: Դասընթացի  բովանդակային ուղղությունները համընկնում էին երեխաների հոգեբանական զարգացման խանգարումների ամենատարածված տեսակներին`շարժումների կոորդինացիայի խանգարում, գերակտիվային խանգարում, անհաղորդություն կամ հաղորդության սպեկտրալ խանգարում: Դասընթացում հաշվի էր առնված նաև ներառական կրթության այնպիսի կարևոր աշխատանք, ինչպիսին է օժտված և տաղանդավոր երեխաների հետ աշխատելը, ինչպես նաև`հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների առաջադիմության գնահատման առանձնահատկությունները: Նշված ուղղություններին վերաբերող հարցաշարերին և առաջադրանքներին նախորդում էր ոչ շատ երկար տեղեկատվություն տեսաֆիլմով, որում վարպետության դաս անցկացնող բարձր որակավորում ունեցող մասնագետը շատ մատչելի ձևով մեկնաբանում էր երեխաների ոգեբանական զարգացման տվյալ խանգարումը, տալիս դրա հիմնական ախտանիշերը և խոսվում էր այդ խանգարմամբ երեխաների կրթական հատուկ կարիքների մասին: Վարպետության դասից հետո տրվում էին հարցաշարերը, որոնց պատասխանները գնահատվում էին: Ստացած բալերի քանակը համընկնում էր ճիշտ պատասխանների թվին, և կարելի էր, նախքան պատասխանների վերջնական կցումը, նորից ու նորից պատասխանել նույն հարցերին` ավելացնելով ճիշտ պատասխանների քանակը և համապատասխանաբար` ստացած գնահատականը: Որակավորման բարձրացման, դասավանդողի նախնական գիտելիքների գնահատման այս սկզբունքը չի թերարժևորում դասավանդողին, ընդհակառակը` մղում է նրան ճանաչողության, իմացումի ընդլայնման ու ինքնավստահության ամրապնդման:  Բայց և այնպես, ինձ համար առանձնապես հետաքրքիր էին տարբեր մասնավոր դեպքերի ուսումնասիրումները (Case Study), որոնք վերաբերում էին  դասընթացի հիմնական ուղղություններին: Մասնավոր ուսումնասիրման դեպքերը դասընթացի մասնակցին առաջարկում են օգնել կոնկրետ մի ուսուցչի` լուծելու իր մի կոնկրետ սովորողի հետ առաջացած խնդիրները:   Յուրաքանչյուր մասնավոր դեպքի ուսումնասիրման փաստաթուղթը կազմված է երեք մասից. ա) ուսուցիչն ասում է, բ) սովորողն ասում է գ) ներկայացված խնդիրների ի՞նչ լուծումներ եք  առաջարկում ուսուցչին:  

Դասընթացի մասնակից դասավանդողը գնահատվում է ըստ իր առաջարկած մանկավարժական ողջախոհ ու համեմատաբար ճիշտ մոտեցումների: Ստորև ներկայացնում եմ իմ կատարած 5 մասնավոր ուսումնասիրումները ըստ արդեն նշված ուղղությունների: Հուսով եմ, որ դրանք օգտակար կլինեն մեր կրթահամալիրի բոլոր դասավանդողներին, ում դասարաններում ներառված են կրթական հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներ: Կարևորն այն է, որ հանձնարարված մասնավոր ուսումնասիրման դեպքերի (մանկավարժական խնդիրների) իմ առաջարկած լուծումները սոսկ տեսական մտացածին մտքեր չեն: Դրանք բոլորը հիմնված են իմ աշխատանքային փորձի վրա: Մեր դասավանդողները կարող են առաջարկել նաև իրենց լուծումները: Այսպիսով առաջարկվում է ինչ-որ չափով  այդ կարևոր դասընթացի մասնակիցը դառնալ: Շեղատառերով գրվածները մասնավոր դեպքերի ուսումնասիրման փաստաթղթերի իմ կատարած թարգմանություններն են:

Մասնավոր ուսումնասիրման դեպք 1. Dyspraxia (DCD)  Developmental coordination disorder – Շարժումների կոորդինացիայի զարգացման խանգարում

Ռամոնի ուսուցիչն ասում է. «Ռամոնն ինձ իրապես հուսահատեցնում է, որովհետև նա այնքան լավ է անգլերենից, բայց թվում է, որ նա ինձ բոլորովին չի լսում: Նա գրեթե միշտ ուշանում է և մոռանում է ամեն ինչ` իր դասագիրքը, տնային աշխատանքը: Նա այնքան ծույլ է, որ երբեք ոչինչ ավարտին չի հասցնում, ամեն ինչ կեսն է անում: Նրա ձեռագիրն այնքան դժվար է ընթերցելը, որ հնարավոր չէ գնահատել այն: Ես գիտեմ, որ նա օժտված է լեզուներ սովորելու մեջ, բայց չգիտեմ, թե ինչպես ոգևորեմ նրան, որպեսզի ավելի ջանասիրաբար աշխատի»:  

Ռամոնն ասում է. «Ես միշտ անախորժություն եմ ունենում դպրոցում, որովհետև անընդհատ բաներ եմ մոռանում ու կորցնում: Ես դա դիտմամբ չեմ անում: Այդպես պատահում է: Ոսուցիչն ասում է ինձ, թե ինչ պետք է անեմ, բայց ես հիշում եմ միայն նրա ասածի վերջին մասը ու չեմ հիշում առաջին մասը: Նա կարծում է, որ ես չեմ լսում իրեն, բայց ես լսում եմ: Ինձնից երկար ժամանակ է պահանջվում իրերս հավաքելու և կոշիկներս հագնելու համար և այդ պատճառով էլ ուշանում եմ: Ես սիրում եմ անգլերենը, բայց երբ ստիպված եմ լինում գրել վարժություններ, ձեռքս այնքան շատ է հոգնում, և ես չեմ կարողանում իմ գրածը կարդալ, որովհետև ձեռագիրս այնքան վատն է: Երբեմն ստիպված եմ լինում դադարեցնել գրելը, որովհետև մատներս բռնվում են: Բայց ես չեմ ասում ուսուցչին, որովհետև դա հիմարություն կթվա: Այդպես չի պատահում ուրիշների հետ: Միայն ինձ հետ է այդպես պատահում»:

Ահա իմ առաջարկած լուծումները.

•             Ուսուցիչը պետք է անհատական մոտեցում ցուցաբերի Ռամոնին. Դասի ընթացքում նա պետք է Ռամոնին խնդրի կրկնել այն միտքը, որը հենց նոր է ասվել:

•             Մի որևէ բան բացատրելուց հետո ուսուցիչը պետք է մոտենա Ռամոնին և ավելի մատչելի կերպով նորից բացատրի նրան:

•             Ուսուցիչը պետք է էլեկտրոնային նամակագրական կապ ունենա Ռամոնի ծնողների հետ և ամեն ինչ նրանց նույնպես բացատրի:

•             Ուսուցիչը պետք է հետևի, որ Ռամոնը նշի իր տնային հանձնարարության պահանջը իր օրագրում:

•             Ուսուցիչը պետք է Ռամոնի օրագրում նշի տնային հանձնարարությունը կատարելու բոլոր գործողությունների հերթականությունը:

•             Դասարանում Ռամոնը պետք է նստի առաջին նստարանին ու ուսուցչի ուշադրության կենտրոնում լինի:

 

Մասնավոր ուսումնասիրման դեպք 2. ADHD — Attention Deficit Hyperactivity Disorder Ուշադրության պակաս, գերակտիվային խանգարում

Միրեքի ուսուցիչն ասում է. «Միրեքին դասավանդելը գլխացավանք է ինձ համար: Նա միշտ դասասենյակում քայլում է, իր և ուրիշների գրիչներն է գցում ու վերցնում: Նա երբեք ուշադիր չէ դասի ժամանակ, և իր վարքով խանգարում ուրիշներին: Նա նման է լարած խաղալիքի, որը կարծես երբեք կանգ չի առնում: Միշտ ստիպված եմ լինում նրան ասել , որ հանգիստ նստի իր տեղը և կենտրոնանա իր դասի վրա: Նա բացականչություններ է անում դասի ժամանակ և ոչ մի բան չի ուզում ինքնուրույն անել. Երբ մի բան է վերջապես անում, միշտ ուզում է, որ ես կողքը կանգնեմ և օգնեմ իրեն: Մյուս աշակերտներին այդ ամենը բարկացնում է, իսկ ես չգիտեմ, թե ինչպես վարվեմ նրա հետ»: 

Միրեքն ասում է. « Ես շատ եմ ջանում անգլերենի ժամին, բայց դասը չափազանց երկար է, և ես չեմ կարողանում անշարժ նստել, իմ մարմինը չի թողնում: Ես ստիպված վեր եմ կենում և տարբեր իրերի ձեռք տալիս, չեմ կարողանում կանգնեցնել ինձ: Երբեմն մեզ թույլատրվում է քայլել, երբեմն` ոչ: Երբեմն մեզ թույլատրվում է բղավել դասի ժամանակ, երբ լեզվական խաղի պատասխաններն ենք ասում, երբեմն` ոչ: Երբեմն ես խնդիրներ եմ ունենում, երբ բղավում եմ: Ես չեմ կարծում, որ ուսուցիչն ինձ սիրում է, որովհետև նա միշտ հեռանում է ինձնից, երբ օգնության կարիք ունեմ: Մյուս երեխաները չեն ուզում աշխատել ինձ հետ»: 

Այս մասնավոր դեպքի համար իմ առաջարկած լուծումներն են.

•             Ուսուցիչը հարկ է որ խնդրի Միրեքին շարժում պահանջող բայց օգտակար գործողություններ կատարել դասի ժամանակ. մաքրել գրատախտակը, սրել մատիտները, միացնել և անջատել պրոեկտորը և երբ Միրեքը ավարտում է մի գործ, պետք է գովի նրան և շնորհակալություն հայտնի:

•             Ուսուցիչը պետք է ընթերցված տեքստի մասին դերային խաղ կազմակերպի և դրանում ներգրավի Միրեքին

•             Ուսուցիչը երբեմն պետք է ընդհատի դասը և ֆիզիկական վարժությունների դադար հայտարարի, իսկ Միրեքին խնդրի, որպեսզի նա կատարի ֆիզկուլտուրայի ուսուցչի դերը:

•             Ուսուցիչը պետք է դասի իր բացատրության գրավոր տարբերակը ուղարկի Միրեքին առցանց դասի տեսքով:

•             Ուսուցիչը պետք է բաժանի տնային հանձնարարությունը ավելի փոքր մասերի:

•             Ուսուցիչը պետք է օրվա դասացուցակը և դասի ընթացքում գործողությունների հաջորդականությունը գրավոր տա Միրեքին:

•             Ուսուցիչը պետք է էլեկտրոնային նամակագրական կապ ունենա Միրեքի ծնողների հետ:

Մասնավոր ուսումնասիրման դեպք 3. ASD Autism Spectrum Disorder – Անհաղորդություն կամ հաղորդության սպեկտրալ խանգարում

Չարլիի ուսուցիչն ասում է. « Երբեմն Չարլին այն աշխատանքը չի անում, որը ես իրեն տվել եմ: Նա գիրքն է թերթում, կամ էլ աչքերը հառում է առաջ: Երբ նրան հարց եմ տալիս դասի վերաբերյալ, նա կամ չլսելու է տալիս, կամ էլ` չի ուզում պատասխանել: Նա հաճախ հրաժարվում է զույգերով կամ խմբային աշխատանք կատարել: Նրա այս վարքը մյուս աշակերտների դուրը չի գալիս: Ես փորձեցի նրան նստեցնել իմ մոտ, բայց նա չուզեց: Ես չգիտեմ, թե ինչ մոտեցում ցուցաբերեմ Չարլիի նկատմամբ:»

Չարլին ասում է. « Ես վատ եմ զգում, երբ ուսուցիչն ուզում է, որ ես խոսեմ ամբողջ դասարանի առջև: Իմ դուրը չի գալիս, երբ նրանք բոլորն ինձ են նայում: Երբեմն ուսուցիչն ուզում է, որ ես միանամ մի խմբի, կամ մի ուրիշ աշակերտի հետ զույգ կազմեմ: Ես դա նույնպես չեմ սիրում: Ես իմաստը չեմ տեսնում, երբ ուսուցիչն ուզում է, որ մենք դերային խաղ խաղանք` ձևացնենք, թե խանութում ենք և այլ նման բաներ: Ինձ դուր է գալիս համակարգիչով աշխատելը, երբ ստիպված չեմ ուրիշի հետ զրուցել: Ես սիրում եմ համակարգիչով նոր բառեր սովորել և դրանցով նախադասություններ կազմել: Ես սիրում եմ անգլերենը, որովհետև ինտերնետում շատ բաներ անգլերենով է»:

Ուսուցչին տվել հեմ հետևյալ խորհուրդները.

•             Ուսուցիչը հարկ է որ հասկանա, որ Չարլին անհաղորդության ախտանիշեր ունի

•             Ուսուցիչը ավելի է սրում Չարլիի անհաղորդության ախտանիշերը` ստիպելով նրան խոսել ամբողջ դասարանի առջև

•             Չարլիին պետք է տալ ավելի կոնկրետ և գործնական առաջադրանքներ` ոչ խաղային, այլ իրական: 

•             Չարլիին չի կարելի մասնակից դարձնել լեզվական խաղերին, որոնք պահանջում են արագ խոսելու ունակություններ

•             Մինչ զույգերը խանութում գնումների դերախաղով են զբաղված, Չարլիին պետք է հանձնարարել այդ նույնը գրավոր ներկայացնել համակարգիչի օգնությամբ և վերջում գովել նրան, որ գրավոր ուսումնական նյութ պատրաստեց: Այդպիսով Չարլին իրեն գնահատված կզգա և կհասկանա նաև, որ ուսուցիչը սիրում է իրեն:  

•             Չարլիի հետ աշխատելիս ուսուցիչը պետք է որքան հնարավոր է շատ տեսողական դիդակտիկ նյութեր օգտագործի:

 

Մասնավոր դեպքի ուսումնասիրում 4. Gifted and Talented Children — Օժտված և տաղանդավոր երեխաներ

Նորայի ուսուցիչն ասում է. «Նորան խելացի է, բայց նա չի կարողանում աշխատել ուրիշ երեխաների հետ: Նա անընդհատ խանգարում է ամեն ինչ շուտ հասկանալով և արագ կռահելով: Նա երբեք չի լսում իմ ցուցմունքները և դրա արդյունքում էլ հիմար սխալներ է անում: Նա արագ բղավում է իմ տված հարցերի պատասխանները` ոչ մի հնարավորություն չտալով ուրիշ աշակերտներին պատասխանելու, կամ էլ վերջում է նստում և դասը խանգարում: Նա իրեն ամենալավն է դրսևորում, երբ լիովին այլ առաջադրանք է կատարում և կարող է դրանով ցուցադրաբար պարծենալ: Այդ առաջադրանքները կազմելը ինձ համար դժվար  ու հավելյալ ծանրաբեռնվածություն է: Չէ որ նա նույնպես պետք անի ծրագրային առաջադրանքները, որպեսզի ապացույց լինի, որ նա ծրագիրը յուրացրել է: Նորան լավ է անգլերենից, բայց նա իր հնարավորությունների սահմաններում շատ չի աշխատում»:  

Նորան ասում է. « Ես լավ եմ անգլերենից և ուզում եմ ավելի լավը լինել: Երբեմն դասերը այնքան ձանձրալի են, և ոչ մի նոր բան չկա ինձ համար սովորելու: Այսպիսով ես վերջին նստարանին խաղում եմ իմ ընկերների հետ: Իմ դուրն իսկապես գալիս է, երբ ուսուցիչը ինձ հատուկ մի առաջադրանք է տալիս: Ես հպարտ եմ, որ անում եմ այդ առաջադրանքը, բայց դա հաճախ չի լինում: Երբեմն ես արագ պատասխանները բարձր ձայնով ասում եմ, և ուսուցիչը բարկանում էինձ վրա, իսկ ընկերներս ծիծաղում են: Երբեմն ես հիմար սխալներ եմ անում, որովհետև չեմ ստուգում իմ արածը: Դա նույնպես բարկացնում է իմ ուսուցչին: Ես հիմար չեմ, բայց երբեմն հիմար բաներ եմ անում և թվում է, որ ես հիմար եմ»: 

Ի՞նչ խորհուրդներ տվեցի Նորայի ուսուցչին.

Որպեսզի օժտված երեխան չհուսահատվի, դասը չխանգարվի և ուսուցիչը զուր տեղը չնարդյնանա, պետք է`

•             Չծուլանալ և յուրաքանչյուր դասին Նորայի համար պատրաստել առանձին հանձնարարություններ, որոնք ավելի դժվար են և ավելի մեծ աշխատանք են պահանջում

•             Երբեմն Նորային կարելի է ուղարկել ընթերցասրահ` տալով նրան լրացուցիչ գրականության ցանկ, որպեսզի նա ինքնակրթությամբ բավարարի իր հետաքրքրությունները, և երբ նա վերջացնի այդ հանձնարարությունը, ուսուցիչը պետք է անպայման գովասանքի խոսքեր ասի նրան:

•             Նորային կարելի է նստեցնել համակարգիչի առջև և տալ նրան համացանցից վերցված առավել բարդ հանձնարարություններ:

•             Նորային կարելի է տալ նախագծային աշխատանք ինքնուրույն կատարելու համար:

•             Ուսուցիչը կարող է խնդրել Նորային, որպեսզի նա օգնի թեման լավ չյուրացրած աշակերտին:

•             Ուսուցիչը պետք է առցանց դասեր պատրաստի Նորայի համար

  Մասնավոր դեպքի ուսումնասիրում 5. Հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների առաջադիմության գնահատման առանձնահատկությունները

Ուսուցչուհի Մանդիզան ասում է. «Ես պետք է գնահատեմ իմ դասարանի աշակերտների առաջադիմությունը, բայց չգիտեմ, թե ինչպես վարվեմ կրթական հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների հետ: Ես չեմ կարծում, որ նրանք կկարողանան կիսամյակային հարցաշարի պատասխանները տալ, բայց մյուս կողմից էլ չեմ ուզում, որ իրենք չներառվեն գնահատման մեջ և այդպիսով թերարժեք զգան իրենց: Ես ուզում եմ օգնել նրանց, որ իրենք ցույց տան այն ինչն արդեն գիտեն: Ծնողներն էլ ինչ-որ մի գնահատական են ակնկալում»:

 Ուսուցչուհի Բարութին ասում է. «Ես իսկապես չգիտեմ, թե ինչպես վարվեմ իմ նոր դասարանի աշակերտների գնահատման հարցում: Որոշ սովորողների վարքն իսկապես վատ է և բոլորովին ինձ չեն լսում ու ոչինչ չեն անում: Մի քանիսն էլ ոչինչ չեն ասում, բայց միշտ անհանգստացած տեսք ունեն: Մի քանիսն էլ անընդհատ բղավում և օգնություն են խնդրում, երբ հանձնարարություն են կատարում: Ես իսկապես չգիտեմ, թե ինչպես սկսեմ օգնել նրանց ու գնահատել նրանց աշխատանքը»:

Ես չեմ պատրաստվում ասել, թե ինչ եմ առաջարկել այս երկու ուսուցչուհիներին անել: Առաջարկում եմ հոդվածիս ընթերցողներին գրել իրենց առաջարկությունները «Կարծիքներ» բաժնում: Այս շատ նուրբ հարցի մի յուրօրինակ քննարկում եմ ակնկալում: Ավելին` ակնկալում եմ վերը նշված բոլոր մասնավոր դեպքերի վերաբերյալ մեր կրթահամալիրի դասավանդողների մանկավարժական լուծումները: Մաթեմատիկա, մայրենի թե օտար լեզու` նշանակություն չունի: Բոլորն էլ մանկավարժական խնդիրներ են: Մենք պետք է հիշենք, որ նրանք մեր կողքին են և մեր ամենամեծ հոգատարության կարիքն ունեն:

 

Դասընթացի ընթացքում երբեմն օգտվել եմ հետևյալ աղբյուրներից

http://www.medicalnewstoday.com/articles/151951.php

http://www.nimh.nih.gov/health/publications/attention-deficit-hyperactivity-disorder/index.shtml

http://www.nimh.nih.gov/health/topics/autism-spectrum-disorders-pervasive-developmental-disorders/index.shtml 

http://www.ncse.ie/uploads/1/Supporting_14_05_13_web.pdf 

http://en.wikipedia.org/wiki/Developmental_coordination_disorder 

http://en.wikipedia.org/wiki/Attention_deficit_hyperactivity_disorder 

http://pediatrics.aappublications.org/content/120/5/1162.full 

 

 

4-րդ և 6-րդ դասարանների սովորողների ելքային կարողությունները անգլերենից Դպրոց-պարտեզ

64426_271821072948796_1686242948_n

Ըստ 2012-2013 ուստարվա 4-րդ դասարանի անգլերենի առարկայական ծրագրի  և տարրական դպրոցի օտար լեզվի չափորոշիչների սովորողները ուսումնական տարվա ընթացքում ձեռք են բերել հետևյալ լեզվական գիտելիքները և հաղորդակցական  կարողությունները ըստ ներքոնշյալ թեմաների.

Ողջունել և հրաժեշտ տալ

Կարողանում են օրվա տարբեր ժամերին բնորոշ ողջույնի և հրաժեշտի  արտահայտությունները գործածել: Այս թեմայի համար որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ գործածվել է http://genkienglish.net/greetings.htm կայքէջը:

Ուսումնական տարվա սկզբին 4-րդ դասարանցիներին սովորեցրել եմ «The Goodbye Song» երգը, որն իր մեջ պարունակում է և թվեր, և տարբեր գործողություններ կատարելու հրահանգներ: Այդ ուրախ երգը լսելով երեխաները միաժամանակ և երգում են և կատարում  բոլոր գործողությունները, որոնք հրահանգվում են երգում:    

http://www.youtube.com/watch?v=5pROkZTfu-w&feature=youtu.be

Ես և իմ ընտանիքը, ընկերները, շրջապատը

Կարողանում են ներկայացնել իրենց, իրենց  ընտանիքներին և ընկերներին` գործածելով անձնական և ստացական դերանունները, ինչպես նաև այս թեմայով ընդհանուր և հատուկ հարցերով փոքրիկ երկխոսություններ կազմել Simple Present, Present Continuous և Simple Past բայական ժամանակաձևերով: Խոսքի մեջ կարողանում են գործածել always, every day, now, yesterday, last year, last week, last month ժամանակի պարագաները:          

http://genkienglish.net/namesong.htm ; http://genkienglish.net/brotherssisters.htm

Տարվա եղանակները  

Սովորողները կարողանում են անվանել և նկարագրել տարվա եղանակները: Դասերի ընթացքում որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ օգտագործել եմ տարվա եղանակները նկարագրող այս մանկական երգը: http://www.youtube.com/watch?v=VS9qBeInJ0U

Իմ տունը

Կարողանում են նկարագրել իրենց բնակարանը`գործածելով տեղ ցույց տվող նախդիրներ:

Այս թեմայի ուսումնասիրման ժամանակ հատուկ ուշադրություն է դարձվել հաշվելի գոյականների հոգնակի թվի կազմությանը և դրա ճիշտ գործածմանը բանավոր և գրավոր խոսքում, ինչպես նաև some և any անորոշ դերանունների գործածմանը: Այս թեման հարմար էր նաև ածականների համեմատության աստիճանների պարզագույն կառուցվածքների ներմուծման համար:  

Երբ մեր դասը բնակարանի սենյակների և սենյակների մեջ եղած տարբեր առարկաների անվանումներն էին, իմ մեջ միտք հղացավ մի շատ ուրախ երգ-հանելուկի բառերը փոխելով ստեղծել կարաոկե «Guessing Words –Բառերի կռահում», որով դասարանը մասնակցեց “Նոր տարի և Սուրբ ծնունդ” տարեվերջյան ուրախ մեդիաուրբաթին: Հետագայում այդ երգի երաժշտությունը պահպանելով և փոխելով բառերը կարողանում էինք անընդհատ գործածել այն նոր բովանդակությամբ. https://anulganjalyan.wordpress.com/category/karaoke/

Սնունդ և ժամանակ

Սովորողները կարողանում են ասել, թե ինչ են սիրում և ինչ չեն սիրում ուտել: Տարբեր մթերքների, մրգերի և բանջարեղենների անունների ներմուծումը ուղեկցվել է «տալ», «վերցնել», «ուտել» և «խմել» ուղիղ խնդիր պահանջող բայերի մատուցմամբ և ամրապնդմամբ: Նախաճաշի, երկրորդ նախաճաշի, ճաշի և ընթրիքի մասին խոսվել և ասվել է ժամանակի հետ միասին:

http://genkienglish.net/doyoulike.htm ; http://genkienglish.net/vegetables.htm

Իմ դպրոցը

Սովորողները կարողանում են անվանել և ներկայացնել Դպրոց-պարտեզը իրենց դասարանով, մեծ դահլիճով, լողավազանով, մարզադահլիճով և կանաչ պարտեզով:

Գրելու հաղորդակցական կարողությունը

Սովորողները կարողանում են լրացնել համառոտ անձնական տվյալներ պահանջող հարցաթերթիկ`նշելով իրենց անուն ազգանունը, ծնողների մասնագիտությունը, հասցեն, դպրոցը:

Այս ամենը հաշվի առնելով է, որ մեր կրթահամալիրում հրաժարվել ենք տարեվերջյան թեստային առաջադրանքներից և ուզեցել ենք, որքան հնարավոր է, ցույց տալ սովորողի հաղորդակցական կարողությունները` օգտագործելով ՏՏ-ի հնարավորությունները:

4-րդ դասարանցիների կարողությունների ստուգումը

Դպրոց-պարտեզի իմ 4-րդ դասարանցիները ներկայանում են իրենց կենսագրական  համառոտ տվյալներով (CV) և «ԻՄ օրը-My Day» փոքրիկ պատումներով: Թեմայի ընտրության պատճառն այն է, որ «Իմ օրը» իր բովանդակությամբ կապվում է բոլոր թեմաների հետ: Ամեն օր երեխաները սնվում են, դպրոց են գնում, շփվում են ընտանիքի անդամների հետ և ունենում են իրենց սիրելի զբաղմունքը: Լեզվական գիտելիքները նույնպես օգտագործվում են այս առաջադրանքում:  Ներկայացումը արված է Power Point ծրագրով, որտեղ յուրաքանչյուր սովորողի խոսքը ձայնագրված և կցված է սովորողի լուսանկարով տեքստին: Փաստորեն կրտսեր դպրոցի ավարտական սթրեսային իրավիճակ ստեղծող քննությունը փոխարինվել է սովորողի լեզվական անձնագիր հիշեցնող մի տոնական այցեքարտով:

Ըստ 2012-2013 ուստարվա 6-րդ դասարանի անգլերենի առարկայական ծրագրի  և օտար լեզվի չափորոշիչների՝ սովորողները ուսումնական տարվա ընթացքում ձեռք են բերել հետևյալ լեզվական գիտելիքները և հաղորդակցական  կարողությունները ըստ ներքոնշյալ թեմաների.

Իմ ընկերները և բարեկամները (անձի նկարագրությունը)

Սովորողները կարողանում են լսելով հասկանալ և կազմել պարզ ընդարձակ նախադասություններ, երբ խոսքը ընտանիքի անդամներին ներկայացնելու, անձի արտաքինի պարզ նկարագրության մասին է: Այս բովանդակային թեման ուղեկցվել է ածականների համեմատության աստիճանների կառուցվածքների գործածմամբ: Թեմայի ուսումնասիրման և ամրապնդման վերջում սովորողները գրել են «Իմ ընկերը» վերնագրով շարադրություններ:   

Իմ նախասիրությունները (երգ-երաժշտություն, համակարգչային խաղեր, ընթերցանություն, սպորտ)

Սովորողները կարողանում են լսելով հասկանալ և կազմել պարզ ընդարձակ նախադասություններ Simple Present, Simple Past, Simple Future, Present Continuous, Past Continuous և Present Perfect բայական ժամանակաձևերով, երբ խոսքն իրենց նախասիրությունների մասին է: Կարողանում են ընդհանուր, հատուկ, այլընտրանքային և անջատական հարցերով երկխոսություններ կազմել և վարել:

Տարվա եղանակները

Տարվա եղանակները նկարագրելուց բացի սովորողները կարողանում են ճիշտ գործածել ժամանակի նախդիրները ժամերի, ամսաթվերի, շաբաթվա օրերի, ամիսների, տարվա եղանակների և տարիների հետ: 5-րդ դասարանի սովորողների հետ իմ նկարահանած տեսադասը որպես ուսումնական ֆիլմ օգտագործվել է 6.1 դասարանում: https://anulganjalyan.wordpress.com/category/films/

Իմ դպրոցը (“Մխիթար Սեբաստացի” կրթահամալիր)

Սովորողները կարողանում են ներկայացնել Դպրոց-պարտեզը, որի ապացույցն է իրենց շարադրությունները Դպրոց-պարտեզի ենթակայքում: http://b4.mskh.am/node/3529

http://b4.mskh.am/node/3506

http://b4.mskh.am/node/3468

http://b4.mskh.am/node/3509

5-րդ դասարանի սովորողների հետ իմ ստեղծած տեսադասը Դպրոց-պարտեզի մասին օգտագործվել է 6.1 դասարանում: https://anulganjalyan.wordpress.com/category/films/

 

6-րդ դասարանցիների կարողությունների ստուգումը

6-րդ դասարանի սովորողներն անգլերենի իրենց ավարտական փաթեթով`«Հրաժեշտ Դպրոց-պարտեզին – Farewell to School-garden»  պատմում են, թե ինչ է տվել իրենց Դպրոց-պարտեզը: Փոքրիկ պատումներն առանձնանում են իրենց ասելիքներով` «Ի՞նչ առարկաներ ենք ուսումնասիրել Դպրոց –պարտեզում – What subjects did we do at School-garden?», «Առավոտյան ուսումնական պարապմունք-Morning General Training», «Ուսումնական ճամփորդություններ – Educational Trips», «Մեր դասարանային դասերից բացի – In Addition To Our Classroom Lessons»,  <<Համակարգիչը և մենք-The Computer and We>>

6-րդ դասարանցիների ստուգարքի գնահատումը.

Գնահատումը կատարվում է 10 բալային համակարգով.

Բանավոր խոսքի ճիշտ արտասանության համար-3 միավոր, խոսքի բովանդակության և բառապաշարի համար-4 միավոր, լեզվական կառուցվածքների ճշգրտության համար-3 միավոր